Số lượng truy cập

Đang truy cập: 31

Truy cập trong ngày: 86

Tổng số lượt truy cập: 3566063

Liên kết website

Hình ảnh quảng cáo

CHI TIẾT THÔNG TIN

Kỹ năng biên phiên dịch (31-08-2013)

 Thật vậy, rất nhiều người có trình độ ngoại ngữ tốt nhưng không thể trở thành phiên dịch tốt. Các bản dịch của họ thường bị chê là « không thuần Việt » hoặc khó hiểu. Khi dịch nói, họ không thể chuyển tải được đầy đủ và chính xác nội dung của người nói.

 

Trong quan niệm phổ biến của xã hội, người nào giỏi ngoại ngữ đều có thể làm biên dịch hoặc phiên dịch bởi vì biên phiên dịch chỉđơn giản là công việc chuyển ngữ. Tuy nhiên, trong thực tiễn hành nghề, giỏi ngoại ngữ mới chỉ là điều kiện cần, được ví như phần nổi của một tảng băng trôi. Ngôn ngữ, xét cho cùng, chỉ là một phương tiện truyền tải thông tin, vì vậy điều cốt lõi đối với phiên dịch là phải nắm bắt được nội dung bên trong của vỏ bọc ngôn ngữ. Để làm được điều đó, phiên dịch không những phải giỏi ngôn ngữ mà còn phải có hiểu biết chung sâu rộng và làm chủ các kỹ năng biên phiên dịch.

 

Thật vậy, rất nhiều người có trình độ ngoại ngữ tốt nhưng không thể trở thành phiên dịch tốt. Các bản dịch của họ thường bị chê là « không thuần Việt » hoặc khó hiểu. Khi dịch nói, họ không thể chuyển tải được đầy đủ và chính xác nội dung của người nói.

Sở dĩ xảy ra tình trạng này là bởi vì người dịch không làm chủ được các kỹ năng nghề nghiệp của biên phiên dịch như kỹ năng phân tích, kỹ năng ghi nhớ, kỹ năng ghi chép v.v... Ở Châu Âu, các Trường đào tạo biên phiên dịch chuyên nghiệp nhìn chung đều dành 2 năm để đào tạo về kỹ năng nghề nghiệp biên phiên dịch. Sinh viên được tuyển vào các Trường này đều phải là những người nói thành thạo một ngoại ngữ như tiếng mẹ đẻ và biết thêm một ngoại ngữ thứ hai ở trình độ B trở lên. Họ được tuyển vào Trường để học kỹ năng, chứ không phải để học ngoại ngữ.

Ở Việt Nam, trong một thời gian dài, đa số biên phiên dịch đều là những người được đào tạo khoảng 4 đến 5 năm về ngoại ngữ tại trường đại học và không có điều kiện được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng biên phiên dịch. Qua thực tiễn hành nghề, họ dần tự rút ra những kinh nghiệm về mặt kỹ năng.

Từ giữa thập niên 1990, một số dự án hợp tác với nước ngoài để đào tạo biên phiên dịch chuyên nghiệp đã được triển khai tại Việt Nam. Kể từ thời điểm đó, bắt đầu xuất hiện một đội ngũ biên phiên dịch được đào tạo khá bài bản về kỹ năng nghề nghiệp.

Nắm vững kỹ năng biên phiên dịch là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự rèn luyện thường xuyên và nỗ lực không ngừng của người phiên dịch. Một giáo sư về dịch thuật tại Trường Đại học Sorbone từng nói : « Không có phiên dịch giỏi, chỉ có phiên dịch giỏi ở từng cuộc dịch cụ thể mà thôi ». Một phiên dịch hôm nay được ngợi khen nhưng ngày mai có thể sẽ bị chê trách, không chỉ vì hoàn cảnh và nội dung của các cuộc dịch là khác nhau mà còn vì « phong độ » của phiên dịch không phải là yếu tố bất biến. NTC